โครงการส่งเสริมและพัฒนาสหกรณ์/กลุ่มเกษตรกรในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ

หลักการและเหตุผล

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงห่วงใย
ชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกรอย่างยิ่ง ทรงเน้นย้ําอยู่เสมอให้ใช้หลักการสหกรณ์มาแก้ไขปัญหาความเดือดร้อน
ของเกษตรกร ช่วยส่งเสริมพัฒนาอาชีพสร้างรายได้ให้เกษตรกร โดยการรวมกลุ่มกันเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
ทรงพิจารณาเห็นว่าการช่วยเหลือเกษตรกรให้มีความเป็นอยู่ที่ดี ทรงทอดพระเนตรเห็นว่ารัฐบาลไม่สามารถ
ช่วยเหลือได้ตลอดไปด้วยมีขีดจํากัดด้านงบประมาณค่าใช้จ่าย รัฐบาลเพียงแต่ช่วยในด้านของปัจจัยพื้นฐานที่จําเป็น
สําหรับการประกอบอาชีพและดูแลมิให้เกษตรกรถูกเอารัดเอาเปรียบ เกษตรกรจึงไม่ควรรอคอยความช่วยเหลือ
จากรัฐบาลเพียงอย่างเดียว ควรฝคกหัดให้รู้จักช่วยเหลือตนเอง รู้จักพัฒนาอาชีพและร่วมมือร่วมใจรวมกันเป็น
กลุ่มช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทรงส่งเสริมให้มีการนําหลักการ และวิธีการสหกรณ์มาใช้ในการพัฒนาเกษตรกร
สหกรณ์ ในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อฝึกให้เกษตรกรรู้จักการทํางานร่วมกัน
ด้วยวิธีการสหกรณ์ นอกจากนี้วิธีการสหกรณ์ยังเป็นพื้นฐานของการสร้างระบอบประชาธิปไตย พระองค์ทรงมี
พระราชประสงค์ให้นําวิธีการสหกรณ์ไปใช้ให้แพร่หลายในสถาบัน ทุกเหล่า ซึ่งจะช่วยใหหเศรษฐกิจของประเทศเป็น
ปึกแผ่นมั่นคง ทรงได้ทดลองจัดตั้งหมู่บ้านสหกรณ์เป็นแห่งแรกในพื้นที่หุบกะพง อําเภอชะอํา จังหวัดเพชรบุรี
ทดลองนําราษฎรเข้าไปอยู่จนประสบผลพอสมควรแล้วจึงขยายไปใช้กับพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ
อีกหลายแห่ง

กรมส่งเสริมสหกรณ์ เป็นหน่วยงานที่ได้ร่วมสนองพระราชดําริ ในการส่งเสริม แนะนํา และให้
ราษฎรในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริใช้ระบบสหกรณ์ในการดําเนินงานขับเคลื่อนโครงการ พร้อมทั้งได้
จดทะเบียนจัดตั้งสหกรณ์ในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริที่มีความพร่อม และส่งเสริมกลุ่มต่าง ๆ
ให้มีความเข้มแข็งเพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดตั้งเป็นสหกรณ์นอกจากนี้กรมฯ ยังได้สนับสนุนปัจจัยการ
ผลิตต่าง ๆ การจัดหาตลาดที่เหมาะสม เพื่อให้สมาชิกสหกรณ์/กลุ่มเกษตรกร กลุ่มชาวบ้าน มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
วัตถุประสงค์

เพื่อแนะนําส่งเสริมสหกรณ์/กลุ่มเกษตรกรในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริให้สามารถ

ดําเนินกิจกรรมเพื่อช่วยเหลือสมาชิกสหกรณ์ทั้งในด้านเศรษฐกิจและสังคมมีความเป็นอยู่ที่ดี
กลุ่มเป็าหมาย

กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย สหกรณ์ในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ จํานวน

72 สหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร 2 กลุ่ม และกลุ่มชาวบ้าน 33 กลุ่ม ในพื้นที่ 39 จังหวัด 1 พื้นที่
ระยะเวลา/สถานที่ ดําเนินการตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2563 – 30 กันยายน 2564 สถานที่ภาครัฐและเอกชน

 

วิธีการดําเนินงาน

1. จัดทําแผนปฏิบัติงาน (Action Plan) เพื่อกําหนดงาน ผู้รับผิดชอบ ระยะเวลาดําเนินงาน
ตามกิจกรรมในแผนปฏิบัติงานและงบประมาณประจําปี ที่ชัดเจนเพื่อใช้เป็นแนวทางการปฏิบัติงานให้บรรลุ
วัตถุประสงค์ เป้าหมาย และตัวชี้วัด ทั้งนี้ ให้กําหนดจํานวนเป้าหมาย ของแผนงาน ตามแผนปฏิบัติงานฯ

2. แนะนํา ส่งเสริมการให้ความรู้ อุดมการณ์ หลักการ และวิธีการสหกรณ์
3. ประสานงาน การดําเนินงานโครงการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ เพื่อใหหการ
ดําเนินงานบรรลุผลตามเป้าหมาย เนื่องจากการดําเนินงานในพื้นที่โครงการฯ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องมีการ
ดําเนินงานร่วมกันในลักษณะการบูรณาการทั้งกิจกรรมและงบประมาณ ดังนั้น การประสานงาน การประชุมเชิง
ปฏิบัติการ/การสัมมนา จึงเป็นอีกงานที่สําคัญในการดําเนินงานในพื้นที่ฯ เพื่อให้มีการร่วมกันเสนอแนวทางให้
เกิดการพัฒนาที่สอดคล้องและตรงกับความต้องการและจําเป็นของพื้นที่

4. แนะนํา ส่งเสริม สนับสนุน การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการในพื้นที่ ร่วมกันระหว่างผู้แทน
สหกรณ์/กลุ่มเกษตรกร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อทบทวน/จัดทําแผนพัฒนาการสหกรณ์ และเสริมสร้าง
ความร่วมมือในการดําเนินงานโครงการ โดยใช้รูปแบบการสหกรณ์ในการจัดเวทีชาวบ้าน จํานวน 1 ครั้ง
ต่อสหกรณ์/กลุ่มเกษตรกร/กลุ่มชาวบ้าน ครั้งละ 30 คน

5. เข้าราวมประชุมโครงการชี้แจงวิธีปฏิบัติเพื่อฟื้นฟูสหกรณ์ในโครงการอันเนื่องมาจาก
พระราชดําริ เพื่อสามารถจัดทําโครงการฟื้นฟูสหกรณ์ในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริในจังหวัดให้บรรลุ
วัตถุประสงค์ได้อย่างถูกต้อง

6. ดําเนินการเบิกจ่ายเงินอุดหนุนที่ได้รับจัดสรรให้แก่สหกรณ์ในความรับผิดชอบ โดยปฏิบัติให้
เป็นไปตามระเบียบวาด้วยการเบิกจ่ายงบประมาณงบเงินอุดหนุนหลักเกณฑ์ และวัตถุประสงค์ของเงินอุดหนุน
และรายงานผลการเบิกจ่ายให้กองประสานงานโครงการพระราชดําริทราบ

7. ดําเนินการติดตามการใช้ประโยชน์จากเงินอุดหนุน เพื่อใหหเป็นไปตามวัตถุประสงค์ พร้อม

ส่งเสริม แนะนํา สหกรณ์/กลุ่มเกษตรกร ให้สามารถดําเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

8. รายงานผลการดําเนินงานตามแบบรายงานที่กองประสานงานโครงการพระราชดําริกําหนด

(รายไตรมาส)

************************

 

1.โครงการส่งเสริมและพัฒนาสหกรณ์/กลุ่มเกษตรกร ในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

2.โครงการส่งเสริมสหกรณ์ตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

ประกอบด้วยโครงการย่อย 2 โครงการ ได้แก่

          1) โครงการทัศนศึกษาให้แก่นักเรียนที่เป็นคณะกรรมการสหกรณ์นักเรียน ครู และผู้สังเกตการณ์

          2) โครงการอบรมแนวทางการพัฒนากลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี